Sünnilik

Zamanımızda "Sünnilik" kelimesinin "Ehl-i Sünnet ve Cemaat" tabiri yerine kullanılması yaygınlaştı*. Bu ifade ile kastedilen mana, Hazret-i Peygamber’in ve Eshâb-ı kirâmının itikadıdır. Müslümanlar arasında II. asırda itikadî bazı ihtilaflar başlayınca, itikad üzerinden bu yoldan ayrılanlara Hâricî, Şiî, Mutezilî gibi isimler verilmiş; bunlar İslâm dairesi dışında görülmemiş, ama Ehl-i Bidat olarak vasıflandırılmışlardır. Müslümanların ekserisi ise Ehl-i Sünnet ve Cemaat dediğimiz itikad üzerinde kalmıştır. 

Sünnilik, aynı zamanda İslâm dininin doğru anlaşılmasına dair usulün esasını da ifade eder. İtikadî cihetten Eshâb-ı kirâmın dindeki mevkiini kuvvetlendirmiştir. Her ne kadar ilim, takva ve fazilet noktasında Eshâb-ı kirâm arasında farklar olsa da, Hazret-i Peygamber'in tebliğ ettiği dininin sonraki nesillere intikalinde Eshâb-ı kirâm'ın tamamının hizmeti geçmiştir. Ehl-i Sünnet ve Cemaat yolundaki Müslümanlar, bu inceliğe dikkat eder. 

Yukarıda işaret edildiği üzere, bu yol üzerinden ayrılanların Ehl-i Bidat olarak adlandırılması, farklılıkların titizlikle tasnif edilmesi ancak tamamen dışlanmaması esasına istinat etmektedir. Yani, "Zaruriyet-i diniyye"den (İslam dininin inanılması zaruri olan esaslarından) olmayan meseleler üzerinde nassların (âyet-i kerîmelerin ve hadîs-i şerîflerin) hatalı tevil edilmesiyle Ehl-i Sünnet'ten ayrılanların İslâm dışına çıktığı söylenmemiş; bunlar İslâm dairesi içinde kabul edilmiştir.  

Miftâhü'l-Cenne kitabının ilk sayfalarındaki bir cümleden ilhamla şu ifade meseleyi izah etmek için kâfidir: “Ehl-i Sünnet ve Cemaat itikadı, Hazret-i Peygamber’in ve Eshâb-ı kirâmının yolundan izinden gitmektir; Onların inandığı gibi inanmaktır.” 

Sünnilik, yani Ehl-i Sünnet ifadesinden duyulan rahatsızlık, İslamiyet’i keyfî anlamaya çalışan bir zihniyetin teşekkülüne yol açar.

* Ecnebi medyada “Sünnî” kelimesi umumiyetle Şia karşısında olan Müslümanlar için kullanılır. Mesela Vehhâbîler de Sünnî olarak ifade edilir. Ancak Vehhâbîler modern zamanın hâricîleridir; Ehl-i Bidat içerisindedir. Hâricî zihniyet için bkz. "Hâricî Zihniyet ve Kemalpaşazâde'nin Müslümanlara Nasihatı".